Văn hoá
NHỮNG LỄ HỘI DÂN GIAN TRUYỀN THỐNG - NÉT SINH HOẠT VĂN HÓA ĐẶC TRƯNG CỦA BÀ RỊA- VŨNG TÀU
Bà Rịa - Vũng Tàu là tỉnh thuộc khu vực miền Đông Nam Bộ, có khoảng 222 lễ hội lớn - nhỏ khác nhau, như: Lễ giỗ Bà Phi Yến, Lễ hội Dinh Cô Long Hải; Lễ hội Nghinh Ông và Lễ hội Kỳ Yên - Đình Thắng Tam; Lễ vía Ông Trần và Lễ hội Trùng Cửu - Nhà Lớn Long Sơn; Lễ hội Nghinh Ông Nam Hải; Lễ giỗ AHLS Võ Thị Sáu, Lễ giỗ Đức Thánh Trần Hưng Đạo… Đây là những Lễ hội dân gian truyền thống được tổ chức hàng năm nhằm bảo tồn và phát huy các giá trị văn hoá tinh thần của cộng đồng các dân tộc Việt Nam; đáp ứng nhu cầu văn hoá tín ngưỡng của người dân. Các lễ hội đã phản ánh phần nào nét sinh hoạt văn hóa đặc trưng của cộng đồng và đây là dịp thu hút khách du lịch từ khắp nơi về cúng lễ kết hợp tham quan du lịch, tắm biển.
Để công tác quản lý, tổ chức lễ hội được triển khai hiệu quả, các cấp ủy Đảng, chính quyền đã quan tâm, ban hành các văn bản chỉ đạo cụ thể, ra Quyết định thành lập ban chỉ đạo, ban tổ chức, phê duyệt kế hoạch tổ chức, phân công nhiệm vụ cho từng tổ chức, cá nhân; hướng dẫn Ban tế tự các đình, chùa, miếu thực hiện đúng và đủ các thủ tục cấp phép tổ chức lễ hội… Thực hiện lồng ghép nếp sống văn minh trong lễ hội vào các nội dung của cuộc vận động phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”, xây dựng gia đình văn hóa, thôn, ấp, khu phố văn hóa; xã văn hóa nông thơn mới; phường, thị trấn văn minh đô thị.
Lê hội Dinh Cô Long Hải. Ảnh: Hữu Ngợt
Công tác tuyên truyền được thực hiện thường xuyên và đa dạng, Sở Văn hóa và Thể thao đã đăng tải các Quy định, hướng dẫn và các hoạt động về công tác quản lý lễ hội trên trang thông tin điện tử; ký kế hoạch liên tịch với Đài Phát thanh và Truyền hình thực hiện các nội dung tuyên truyền trong chuyên mục “Di sản văn hóa”, “Đời sống văn hóa và Gia đình” và chuyên mục “Văn hóa nông thôn” và các tin bài khác về các hoạt động của phong trào… Bên cạnh đó, các địa phương đã chủ động tổ chức các hoạt động tuyên truyền đến nhân dân, tổ chức, cá nhân, các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ du lịch, nhằm thực hiện nếp sống văn minh, giữ gìn vệ sinh môi trường, phòng chống trộm cắp, bảo đảm an toàn và phòng, chống cháy nổ, nâng cao chất lượng phục vụ du khách, quảng bá hình ảnh, thương hiệu du lịch từng địa phương.
Tăng cường công tác kiểm tra giúp phát hiện, ngăn chặn, xử lý dứt điểm không để các tổ chức, cá nhân lợi dụng lễ hội để tổ chức cờ bạc ăn tiền, ăn xin, truyền đạo trái phép, tăng giá, ép giá đối với du khách… Đồng thời, chỉ đạo UBND các xã, thị trấn phối hợp với chủ sở hữu di tích khi tổ chức lễ hội phải đảm bảo hiệu quả, chú trọng giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, chấp hành nghiêm các quy định về tổ chức lễ hội….
Lễ hội Nghinh Ông Thắng Tam. Ảnh: Hắc Minh
Từ những kết quả đã đạt được trong năm 2023, tỉnh đã đề ra một số nhiệm vụ quan trọng cần triển khai thực hiện trong năm 2024, cụ thể như sau:
Thứ nhất, tiếp tục đẩy mạnh công tác quán triệt, tuyên truyền và triển khai các chỉ thị, nghị quyết; Luật tín ngưỡng, tôn giáo 2016; Nghị định 110/2018/NĐ-CP ngày 29/8/2018 của Chính phủ về quản lý và tổ chức lễ hội; Quyết định 2068/QÐ-BVHTTDL của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ban hành “Bộ tiêu chí về môi trường văn hóa trong lễ hội truyền thống” và các văn bản chỉ đạo của tỉnh về tăng cường công tác quản lý và tổ chức lễ hội; nâng cao nhận thức của cấp ủy, chính quyền, các ban ngành, đoàn thể các cấp về trách nhiệm đối với công tác quản lý và tổ chức lễ hội
Thứ hai, phối hợp với các sở, ngành, địa phương trong việc quản lý và tổ chức lễ hội; đảm bảo trật tự an toàn xã hội và thực hiện nếp sống văn minh trong lễ hội, bảo đảm hoạt động lễ hội được tiến hành trang trọng, đúng nghi lễ truyền thống; loại bỏ hoặc thay thế những tập tục không còn phù hợp với xu thế hội nhập và phát triển. Việc thẩm định nội dung tổ chức lễ hội phải đảm bảo đúng quy định về tổ chức lễ hội. Cơ chế và phương thức quản lý lễ hội phải phù hợp với quy mô và tính chất, đặc điểm từng lễ hội ở từng địa phương, đảm bảo nguyên tắc Nhà nước chỉ đạo, quản lý và điều hành, nhân dân tổ chức thực hiện.
Thứ ba, tăng cường tuyên truyền về quyền và trách nhiệm của người tham gia lễ hội; trách nhiệm của cơ quan, đơn vị tổ chức lễ hội; trách nhiệm của Ban tổ chức lễ hội; trách nhiệm của chủ sở hữu các di tích có lễ hội. Lồng ghép thực hiện nếp sống văn minh trong lễ hội vào các nội dung của cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”, xây dựng gia đình văn hóa, thôn, ấp văn hóa, tổ dân phố văn hóa.
Thứ tư, tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát các hoạt động quản lý và tổ chức lễ hội, có hính thức xử lý kịp thời những sai phạm trong hoạt động tổ chức lễ hội, vi phạm Luật Di sản văn hóa, xâm hại di tích và ảnh hưởng môi trường. Những vấn đề mới diễn biến phức tạp kịp thời xin ý kiến cơ quan cấp tỉnh và cấp ủy, chính quyền địa phương để có biện pháp giải quyết. Tăng cường lực lượng đảm bảo an ninh trật tự, an toàn giao thông, phòng cháy chữa cháy, vệ sinh môi trường… trong lễ hội.
Thứ năm, tổ chức tập huấn về quản lý, tổ chức lễ hội cho cán bộ phụ trách công tác lễ hội. Mở rộng giao lưu, học hỏi kinh nghiệm tổ chức lễ hội từ những mô hình tiêu biểu của các tỉnh bạn, để các lễ hội, đặc biệt là các lễ hội lớn, đặc trưng, tiêu biểu của tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu sẽ ngày càng hoàn thiện hơn, thành công hơn nữa nhằm giới thiệu nét văn hóa và quảng bá ngành du lịch tỉnh.
Thứ sáu, giải quyết tốt mối quan hệ giữa kinh tế và văn hóa trong tổ chức lễ hội. Quy hoạch tổ chức dịch vụ ngoài khuôn viên di tích và các họat động vui chơi giải trí, tạo điều kiện để người dân địa phương tham gia phục vụ tốt nhân dân tham gia lễ hội nhưng đảm bảo được tính văn hóa và thẩm mỹ.
Thứ bảy, tu bổ, tái tạo các di tích đã xuống cấp. Tiếp tục rà soát, triển khai lập hồ sơ đề nghị Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ghi danh vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia đối với các di sản văn hóa phi vật thể trên địa bàn tỉnh.
(Nguồn: Báo cáo số 166/BC-SVHTT, ngày 29/9/2023 của Sở Văn hóa và Thể thao về công tác quản lý và tổ chức lễ hội năm 2023, kế hoạch năm 2024 và triển khai “Bộ tiêu chí về môi trường văn hóa trong lễ hội truyền thống”
Bà Rịa - Vũng Tàu là tỉnh thuộc khu vực miền Đông Nam Bộ, có khoảng 222 lễ hội lớn - nhỏ khác nhau, như: Lễ giỗ Bà Phi Yến, Lễ hội Dinh Cô Long Hải; Lễ hội Nghinh Ông và Lễ hội Kỳ Yên - Đình Thắng Tam; Lễ vía Ông Trần và Lễ hội Trùng Cửu - Nhà Lớn Long Sơn; Lễ hội Nghinh Ông Nam Hải; Lễ giỗ AHLS Võ Thị Sáu, Lễ giỗ Đức Thánh Trần Hưng Đạo… Đây là những Lễ hội dân gian truyền thống được tổ chức hàng năm nhằm bảo tồn và phát huy các giá trị văn hoá tinh thần của cộng đồng các dân tộc Việt Nam; đáp ứng nhu cầu văn hoá tín ngưỡng của người dân. Các lễ hội đã phản ánh phần nào nét sinh hoạt văn hóa đặc trưng của cộng đồng và đây là dịp thu hút khách du lịch từ khắp nơi về cúng lễ kết hợp tham quan du lịch, tắm biển.
Để công tác quản lý, tổ chức lễ hội được triển khai hiệu quả, các cấp ủy Đảng, chính quyền đã quan tâm, ban hành các văn bản chỉ đạo cụ thể, ra Quyết định thành lập ban chỉ đạo, ban tổ chức, phê duyệt kế hoạch tổ chức, phân công nhiệm vụ cho từng tổ chức, cá nhân; hướng dẫn Ban tế tự các đình, chùa, miếu thực hiện đúng và đủ các thủ tục cấp phép tổ chức lễ hội… Thực hiện lồng ghép nếp sống văn minh trong lễ hội vào các nội dung của cuộc vận động phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”, xây dựng gia đình văn hóa, thôn, ấp, khu phố văn hóa; xã văn hóa nông thơn mới; phường, thị trấn văn minh đô thị.
|
| Lê hội Dinh Cô Long Hải. Ảnh: Hữu Ngợt |
Công tác tuyên truyền được thực hiện thường xuyên và đa dạng, Sở Văn hóa và Thể thao đã đăng tải các Quy định, hướng dẫn và các hoạt động về công tác quản lý lễ hội trên trang thông tin điện tử; ký kế hoạch liên tịch với Đài Phát thanh và Truyền hình thực hiện các nội dung tuyên truyền trong chuyên mục “Di sản văn hóa”, “Đời sống văn hóa và Gia đình” và chuyên mục “Văn hóa nông thôn” và các tin bài khác về các hoạt động của phong trào… Bên cạnh đó, các địa phương đã chủ động tổ chức các hoạt động tuyên truyền đến nhân dân, tổ chức, cá nhân, các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ du lịch, nhằm thực hiện nếp sống văn minh, giữ gìn vệ sinh môi trường, phòng chống trộm cắp, bảo đảm an toàn và phòng, chống cháy nổ, nâng cao chất lượng phục vụ du khách, quảng bá hình ảnh, thương hiệu du lịch từng địa phương.
Tăng cường công tác kiểm tra giúp phát hiện, ngăn chặn, xử lý dứt điểm không để các tổ chức, cá nhân lợi dụng lễ hội để tổ chức cờ bạc ăn tiền, ăn xin, truyền đạo trái phép, tăng giá, ép giá đối với du khách… Đồng thời, chỉ đạo UBND các xã, thị trấn phối hợp với chủ sở hữu di tích khi tổ chức lễ hội phải đảm bảo hiệu quả, chú trọng giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, chấp hành nghiêm các quy định về tổ chức lễ hội….
|
| Lễ hội Nghinh Ông Thắng Tam. Ảnh: Hắc Minh |
Từ những kết quả đã đạt được trong năm 2023, tỉnh đã đề ra một số nhiệm vụ quan trọng cần triển khai thực hiện trong năm 2024, cụ thể như sau:
Thứ nhất, tiếp tục đẩy mạnh công tác quán triệt, tuyên truyền và triển khai các chỉ thị, nghị quyết; Luật tín ngưỡng, tôn giáo 2016; Nghị định 110/2018/NĐ-CP ngày 29/8/2018 của Chính phủ về quản lý và tổ chức lễ hội; Quyết định 2068/QÐ-BVHTTDL của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ban hành “Bộ tiêu chí về môi trường văn hóa trong lễ hội truyền thống” và các văn bản chỉ đạo của tỉnh về tăng cường công tác quản lý và tổ chức lễ hội; nâng cao nhận thức của cấp ủy, chính quyền, các ban ngành, đoàn thể các cấp về trách nhiệm đối với công tác quản lý và tổ chức lễ hội
Thứ hai, phối hợp với các sở, ngành, địa phương trong việc quản lý và tổ chức lễ hội; đảm bảo trật tự an toàn xã hội và thực hiện nếp sống văn minh trong lễ hội, bảo đảm hoạt động lễ hội được tiến hành trang trọng, đúng nghi lễ truyền thống; loại bỏ hoặc thay thế những tập tục không còn phù hợp với xu thế hội nhập và phát triển. Việc thẩm định nội dung tổ chức lễ hội phải đảm bảo đúng quy định về tổ chức lễ hội. Cơ chế và phương thức quản lý lễ hội phải phù hợp với quy mô và tính chất, đặc điểm từng lễ hội ở từng địa phương, đảm bảo nguyên tắc Nhà nước chỉ đạo, quản lý và điều hành, nhân dân tổ chức thực hiện.
Thứ ba, tăng cường tuyên truyền về quyền và trách nhiệm của người tham gia lễ hội; trách nhiệm của cơ quan, đơn vị tổ chức lễ hội; trách nhiệm của Ban tổ chức lễ hội; trách nhiệm của chủ sở hữu các di tích có lễ hội. Lồng ghép thực hiện nếp sống văn minh trong lễ hội vào các nội dung của cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”, xây dựng gia đình văn hóa, thôn, ấp văn hóa, tổ dân phố văn hóa.
Thứ tư, tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát các hoạt động quản lý và tổ chức lễ hội, có hính thức xử lý kịp thời những sai phạm trong hoạt động tổ chức lễ hội, vi phạm Luật Di sản văn hóa, xâm hại di tích và ảnh hưởng môi trường. Những vấn đề mới diễn biến phức tạp kịp thời xin ý kiến cơ quan cấp tỉnh và cấp ủy, chính quyền địa phương để có biện pháp giải quyết. Tăng cường lực lượng đảm bảo an ninh trật tự, an toàn giao thông, phòng cháy chữa cháy, vệ sinh môi trường… trong lễ hội.
Thứ năm, tổ chức tập huấn về quản lý, tổ chức lễ hội cho cán bộ phụ trách công tác lễ hội. Mở rộng giao lưu, học hỏi kinh nghiệm tổ chức lễ hội từ những mô hình tiêu biểu của các tỉnh bạn, để các lễ hội, đặc biệt là các lễ hội lớn, đặc trưng, tiêu biểu của tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu sẽ ngày càng hoàn thiện hơn, thành công hơn nữa nhằm giới thiệu nét văn hóa và quảng bá ngành du lịch tỉnh.
Thứ sáu, giải quyết tốt mối quan hệ giữa kinh tế và văn hóa trong tổ chức lễ hội. Quy hoạch tổ chức dịch vụ ngoài khuôn viên di tích và các họat động vui chơi giải trí, tạo điều kiện để người dân địa phương tham gia phục vụ tốt nhân dân tham gia lễ hội nhưng đảm bảo được tính văn hóa và thẩm mỹ.
Thứ bảy, tu bổ, tái tạo các di tích đã xuống cấp. Tiếp tục rà soát, triển khai lập hồ sơ đề nghị Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ghi danh vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia đối với các di sản văn hóa phi vật thể trên địa bàn tỉnh.
(Nguồn: Báo cáo số 166/BC-SVHTT, ngày 29/9/2023 của Sở Văn hóa và Thể thao về công tác quản lý và tổ chức lễ hội năm 2023, kế hoạch năm 2024 và triển khai “Bộ tiêu chí về môi trường văn hóa trong lễ hội truyền thống”
